ยานสำรวจดาวอังคารสองลำของ NASA ทำงานนานเกินคาดนับสิบปี เสี่ยงเชื้อเพลิงหมดและแผนที่ดาวคลาดเคลื่อน

ยาน Mars Odyssey ของ NASA ไปถึงดาวอังคารตั้งแต่วันที่ 24 ตุลาคม 2001 ส่วน Mars Reconnaissance Orbiter (MRO) อายุ 20 ปี ทั้งสองลำยังทำงานอยู่ห่างจากโลกถึง 140 ล้านไมล์ นานกว่าที่ทีมวิศวกรตอนปล่อยยานจะคาดคิดไว้มาก

ที่น่าสนใจคือข้อมูลจากสองลำนี้เปลี่ยนความเข้าใจเรื่องน้ำบนดาวอังคารทั้งในอดีตและปัจจุบันไปเลย แถมยังเป็นตัวกลางคอยส่งสัญญาณสื่อสารให้ยาน rover ทุกคันของ NASA ที่คุยกับโลกตรงๆไม่ได้ Briony Horgan นักวิทยาศาสตร์ดาวเคราะห์จาก Purdue University บอกว่าทั้งสองลำเป็นยานที่ให้ผลงานมากที่สุดเท่าที่เคยมีมา

แต่การอยู่นานก็มีปัญหาตามมา Odyssey เสี่ยงเชื้อเพลิงหมดเพราะไม่มีเกจวัดเชื้อเพลิงในสภาวะไร้แรงโน้มถ่วง วิศวกรต้องหาวิธีใหม่ให้ยานทำงานได้ด้วยเชื้อเพลิงหยดต่อหยด ส่วน MRO เจอปัญหาแผนที่ดวงดาวที่ใช้กำหนดตำแหน่งคลาดเคลื่อน เพราะดาวบางดวงขยับตำแหน่งเล็กน้อยในรอบ 20 ปี จนปีที่แล้วต้องส่งแผนที่ดาวอัปเดตขึ้นไปใหม่

ปีที่แล้ว NASA เพิ่งสูญเสียยาน MAVEN ซึ่งเป็นยานโคจรรอบดาวอังคารที่อายุน้อยที่สุดในฝูง หลังยานอายุ 11 ปีลำนี้ไฟดับกะทันหันตอนอยู่ฝั่งไกลของดาว ทำให้คำถามเรื่องยานรุ่นต่อไปยิ่งชัดขึ้น

ตอนนี้ NASA จ้าง Blue Origin สร้างดาวเทียมสื่อสารโดยเฉพาะสำหรับส่งข้อมูลกลับโลกอย่างน้อย 5 ปี แต่ยานใหม่นี้จะทำหน้าที่แค่เป็นตัวรับส่งสัญญาณให้ยานอื่น ไม่ได้ทำวิทยาศาสตร์เองเหมือน Odyssey กับ MRO ซึ่งนักวิทยาศาสตร์บางคนมองว่าภารกิจรุ่นต่อไปที่เล็กและเร็วขึ้นอาจทำให้ทำวิทยาศาสตร์ดีๆได้ยากขึ้น