NASA ใช้กล้อง Chandra เจอตัวการลึกลับที่ทำให้ดาวยักษ์ AT 2016blu ปะทุซ้ำทุก 113 วัน

นักดาราศาสตร์ใช้กล้องโทรทรรศน์เอกซเรย์ Chandra ของ NASA เจอต้นตอที่ทำให้ดาวยักษ์ไม่เสถียรดวงหนึ่งปะทุแสงซ้ำแล้วซ้ำอีกครั้ง งานวิจัยนี้ตีพิมพ์วันจันทร์ในวารสาร The Astrophysical Journal นำโดย Mojgan Aghakhanloo จาก University of Virginia

ดาวที่ว่าคือ AT 2016blu อยู่ในกาแล็กซีกังหัน NGC 4559 ห่างจากโลกราว 30 ล้านปีแสง มีมวลอย่างน้อย 33 เท่าของดวงอาทิตย์ มันเป็นดาวแปรแสงสีน้ำเงินสว่างชนิดที่สว่างวาบคล้ายซูเปอร์โนวา แต่ไม่ระเบิดตายจริง จึงถูกเรียกว่าซูเปอร์โนวาปลอม

ระหว่างปี 2012 ถึง 2026 มีการตรวจพบแสงปะทุอย่างน้อย 27 ครั้ง เกิดขึ้นถี่ๆ ทุกราว 113 วัน ซึ่งเป็นพฤติกรรมที่ทำให้นักวิจัยสงสัยมานานว่าอะไรกำลังเกิดขึ้นกับดาวดวงนี้

ทีมวิจัยจึงวางแผนให้ Chandra สังเกตดาวนี้พร้อมกับช่วงที่มันปะทุแสงในช่วงแสงที่มองเห็นได้ ข้อมูลจาก Chandra เดือนมีนาคม 2026 เผยว่าดาวนี้สว่างในย่านรังสีเอกซ์มากกว่าข้อมูลเก่าช่วงปี 2001-2002 ก่อนการปะทุจะเริ่มถึงอย่างน้อย 100 เท่า

คำอธิบายที่เข้าท่าที่สุดคือมีวัตถุคู่ที่ซ่อนตัวอยู่ ไม่ว่าจะเป็นหลุมดำมวลระดับดาวฤกษ์หรือดาวนิวตรอน คอยดึงมวลสารจากดาว AT 2016blu ไปตอนที่โคจรเข้าใกล้กันที่สุด มวลสารนั้นหมุนด้วยความเร็วใกล้แสงจนร้อนจัดและเปล่งแสงเอกซเรย์ออกมา ทำให้ระบบนี้ถูกจัดเป็นหนึ่งในกลุ่มแหล่งรังสีเอกซ์สว่างจัดที่นักดาราศาสตร์ยังไม่เข้าใจทั้งหมด