Perseverance วัดฝุ่นดาวอังคารละเอียดจนเข้าปอดได้ ช่วย NASA ออกแบบชุดอวกาศ

NASA เปิดเผยว่า Perseverance ใช้เวลากว่า 1,645 วันดาวอังคาร ตรวจวัดฝุ่นที่เกาะอยู่บนตัวอย่างวัสดุชุดอวกาศ 5 ชิ้นที่ติดไปกับตัวรถสำรวจ ผลวิจัยซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Proceedings of the National Academy of Sciences วันอังคารที่ 27 ต.ค. พบว่าฝุ่นบางส่วนเล็กมากจนอาจเข้าไปถึงปอดและกระแสเลือดของนักบินได้

จุดที่น่าสนใจคือเครื่องมือ PIXL บนแขนกลของ Perseverance วัดฝุ่นได้ละเอียดกว่าที่เคยทำได้ แบ่งเป็นฝุ่นละเอียด (fine) ขนาดเล็กกว่า 2.5 ไมโครเมตร และฝุ่นละเอียดพิเศษ (ultrafine) ขนาดประมาณ 100 นาโนเมตร หรือบางกว่าเส้นผมมนุษย์ราว 700 เท่า เทียบกับเส้นผมมนุษย์ที่กว้างประมาณ 70 ไมโครเมตร

ฝุ่นดาวอังคารต่างจากฝุ่นดวงจันทร์ เพราะลมบนดาวอังคารพัดเสียดสีจนเม็ดฝุ่นกลมมนกว่า ไม่คมเท่าฝุ่นดวงจันทร์ แต่มีกำมะถัน คลอรีน เหล็ก และซิลิกามากกว่า ย้อนไปสมัย Apollo ฝุ่นดวงจันทร์เคยขูดเกราะหน้าชุดอวกาศ ทำให้ซีลเสียหาย และนักบินบางคนมีอาการคล้ายแพ้ด้วย

ทีมวิจัยยังพบว่าไฟฟ้าสถิตเป็นตัวกำหนดว่าฝุ่นขนาดไหนจะเกาะติดวัสดุแบบไหน โดยวัสดุ Teflon ที่ใช้ในชั้นนอกของชุดอวกาศดูดฝุ่นละเอียดได้ดีเป็นพิเศษ ข้อมูลนี้จะช่วย NASA เลือกวัสดุและเทคนิคกันฝุ่น เช่น suitport หรือระบบ airlock สองห้อง เพื่อลดฝุ่นที่หลุดเข้าไปในที่อยู่อาศัยของนักบินในอนาคต

ก้อนฝุ่นดาวอังคารขนาดใหญ่จะค่อยๆ หลุดออกไปเองตามเวลา แต่ฝุ่นที่เล็กที่สุดจะติดอยู่ และนี่คือสิ่งที่ท้าทายระบบช่วยชีวิตมนุษย์มากที่สุด

Scott VanBommel นักวิจัยหลักของผลงานนี้จาก Washington University in St. Louis ระบุไว้แบบนี้ครับ นอกจากนี้ยังพบว่าฝุ่นดาวอังคารมีสาร perchlorates ที่อาจรบกวนการทำงานของไทรอยด์ และมีเหล็กที่ทำปฏิกิริยาจนทำลายเซลล์ได้ นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าความเสี่ยงต่อสุขภาพขึ้นอยู่กับปริมาณฝุ่นและระยะเวลาที่สัมผัส