นักวิทย์พบหลักฐานหุบเขา Valles Marineris บนดาวอังคารยังมีรอยเลื่อนขยับตัวอยู่

นักวิจัยจาก Imperial College London และ Columbia University เปิดเผยหลักฐานแผ่นดินไหวบนดาวอังคาร หรือ marsquake ที่เกิดขึ้นใต้ Valles Marineris หุบเขาใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะ ผลวิเคราะห์ชี้ว่ารอยเลื่อนที่ก่อตัวมาตั้งแต่หลายพันล้านปีก่อนยังไม่สงบนิ่งจริงๆ

เรื่องนี้น่าสนใจเพราะก่อนหน้านี้นักวิทย์มองว่าดาวอังคารธรณีวิทยาตายไปแล้ว เพราะเปลือกดาวเป็นแผ่นเดียวไม่มีแผ่นเปลือกโลกแบบโลก เรียกว่าดาวแบบ Stagnant Lid แต่หลังยาน InSight ของ NASA ลงจอด หลักฐานว่าดาวอังคารยังไหวตัวอยู่ก็เริ่มสะสมมากขึ้น

ถ้าเทียบขนาดให้เห็นภาพ Valles Marineris ยาว 3,900 กม. กว้างสุด 600 กม. ลึกกว่า 9 กม. ขณะที่หุบเขาใหญ่สุดบนโลกคือ Yarlung Tsangpo Grand Canyon ยาวแค่ 505 กม. กว้างสุด 113 เมตร ลึกสุด 6 กม. เทียบกันแล้วของดาวอังคารใหญ่กว่ามาก

เหตุการณ์ที่ทีมนำมาวิเคราะห์คือ marsquake รหัส S0976a ที่ InSight ตรวจจับได้เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2021 ซึ่งเป็นแผ่นดินไหวเดียวที่พบในซีกตะวันตกของดาวอังคาร ทีมลองสร้างแบบจำลองทั้งอุกกาบาตพุ่งชนและดินถล่มแต่ไม่ตรงกับคลื่นที่วัดได้ สุดท้ายสรุปว่าเป็นรอยเลื่อนแบบ strike-slip ที่บล็อกหินเลื่อนผ่านกันในแนวนอน ลึกลงไปใต้หุบเขาราว 20 ถึง 40 กม.

Jung-Hun Song หัวหน้าทีมวิจัยจาก Imperial College London บอกว่า

Valles Marineris เป็นหนึ่งในโครงสร้างทางธรณีวิทยาที่งดงามที่สุดในระบบสุริยะ แต่จนถึงตอนนี้เราไม่เคยรู้แน่ชัดว่ารอยเลื่อนของมันยังทำงานอยู่ งานวิจัยนี้เปิดความเป็นไปได้ใหม่ในการค้นหากิจกรรมแผ่นดินไหวที่ยังดำเนินอยู่บนดาวเคราะห์ดวงอื่นที่เราอาจเคยคิดว่าธรณีวิทยาหยุดนิ่งไปแล้ว

ที่น่าทึ่งคือ InSight หยุดทำงานไปแล้ว 4 ปีเพราะฝุ่นเกาะแผงโซลาร์เซลล์ แต่ข้อมูลที่เก็บไว้ยังเอามาวิเคราะห์จนค้นพบเรื่องใหม่ได้ต่อเนื่อง งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Communications