พบหุบเขายักษ์บนดาวอังคาร Valles Marineris ยังมีรอยเลื่อนไหวจนถึงทุกวันนี้

ทีมวิจัยจาก Columbia University และ Imperial College London พบว่า Valles Marineris หุบเขาที่ใหญ่ที่สุดในระบบสุริยะยังมีการเคลื่อนไหวของเปลือกดาวอังคารอยู่ แม้จะก่อตัวมานานหลายพันล้านปีแล้วก็ตาม

หลักฐานมาจากข้อมูลแผ่นดินไหวบนดาวอังคาร หรือ marsquake ที่ยาน InSight ของ NASA ตรวจจับได้เมื่อวันที่ 25 สิงหาคม 2021 เรียกว่าเหตุการณ์ S0976a ซึ่งเป็นแผ่นดินไหวลูกเดียวในภารกิจที่หาตำแหน่งได้ว่าอยู่ซีกตะวันตกของดาว ตรงกันข้ามกับฝั่งที่ยานจอดอยู่

ทีมวิเคราะห์คลื่นไหวสะเทือนแล้วสรุปว่าต้นเหตุคือรอยเลื่อนแบบ strike-slip หรือหินสองฝั่งเลื่อนผ่านกันในแนวนอน เกิดขึ้นลึกลงไปใต้ผิวดาวประมาณ 20 ถึง 40 กิโลเมตร บริเวณฝั่งตะวันตกของ Valles Marineris พวกเขาตัดความเป็นไปได้อื่นอย่างอุกกาบาตพุ่งชนหรือดินถล่มออกไป เพราะภาพถ่ายดาวเทียมไม่พบหลุมหรือดินถล่มใหม่ในพื้นที่

Jung-Hun Song หัวหน้าทีมวิจัยจาก Imperial บอกว่าสิ่งที่ค้นพบคือ Valles Marineris ไม่ใช่แค่ภูมิประเทศซากฟอสซิลที่ตายแล้ว เพราะรอยเลื่อนลึกใต้หุบเขายังขยับและก่อ marsquake ได้ แม้กระบวนการทางธรณีวิทยาที่สร้างมันขึ้นมาจะหยุดไปนานแล้ว

สิ่งที่เราเห็นคือนี่ไม่ใช่แค่ภูมิประเทศซากฟอสซิลที่ตายแล้ว เพราะรอยเลื่อนลึกใต้หุบเขายังขยับและก่อ marsquake ได้ นานหลังจากกระบวนการทางธรณีวิทยาที่สร้างมันขึ้นมาหยุดไปแล้ว

ดาวอังคารไม่มีแผ่นเปลือกโลกเคลื่อนที่แบบโลก แต่เปลือกดาวทำตัวเหมือนฝาปิดชิ้นเดียวที่เย็นตัวช้าๆ ทีมวิจัยชี้ว่ารอยเลื่อนที่สร้างขึ้นเมื่อหลายพันล้านปีก่อนยังคงกำหนดได้ว่าเปลือกดาวจะแตกตรงไหนในปัจจุบัน โดยแรงเค้นที่ทำให้มันขยับมาจากการเย็นตัวระยะยาวของดาว บวกกับผลจากพื้นที่ภูเขาไฟ Tharsis ที่อยู่ใกล้เคียง

การค้นพบนี้ทำให้ Valles Marineris กลายเป็นอีกจุดที่ข้อมูลจาก InSight เผยว่ามีรอยเลื่อนยังทำงานอยู่ ต่อจากพื้นที่ Cerberus Fossae และ Elysium Planitia งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ใน Nature Communications