นักวิจัยเผย substorm ปลดพลังงานไกลโลกหมื่นไมล์ ส่งผลถึงพื้นดินในไม่กี่นาที

ทีมนักฟิสิกส์อวกาศตีพิมพ์งานวิจัยใน Journal of Geophysical Research: Space Physics ชี้ว่าปรากฏการณ์ที่เรียกว่า substorm ซึ่งปลดปล่อยพลังงานออกไปไกลจากโลกราว 28,000 ถึง 40,000 ไมล์ (45,000-65,000 กิโลเมตร) สามารถส่งผลกระทบมาถึงพื้นโลกได้ภายในไม่กี่นาที

จุดที่น่าสนใจคือออโรราสีเขียวแดงที่เห็นสวยบนฟ้า จริงๆเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการเดียวกันที่สร้างกระแสไฟฟ้าในพื้นดินและสายไฟฟ้า ซึ่งอาจทำให้หม้อแปลงเสียหายหรือเบรกเกอร์ตัดไฟได้

ทีมวิจัยใช้ข้อมูลจากยาน THEMIS ของ NASA กับดาวเทียม GOES ของ NOAA ร่วมกับเครือข่ายเครื่องวัดสนามแม่เหล็กทั่วอาร์กติกแคนาดา พบว่าหลังสนามแม่เหล็กฟากกลางคืนของโลกเชื่อมต่อกันใหม่กะทันหัน สนามแม่เหล็กที่พื้นดินก็เริ่มเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วตามมาในราว 7 นาที แล้วผลกระทบก็ลามจากละติจูดต่ำไปทางขั้วโลกเหนือในช่วง 20 ถึง 30 นาที

นักวิจัยบอกว่าเห็นออโรราสวยไม่ได้แปลว่าพื้นดินใต้นั้นจะมีกระแสไฟฟ้าแรงที่สุด เพราะขึ้นกับความนำไฟฟ้าของบรรยากาศและพื้นดินในแต่ละพื้นที่ สถานีที่อยู่ใกล้กันไม่กี่สิบถึงหลายร้อยไมล์อาจบันทึกค่าต่างกันมาก

ในอดีตมีเหตุจริงให้เห็นแล้ว พายุสนามแม่เหล็กเดือนมีนาคม 1989 ทำให้ระบบไฟฟ้า Hydro-Québec ในแคนาดาล่ม คนกว่า 6 ล้านคนไม่มีไฟฟ้าใช้นานราว 9 ชั่วโมง พายุฮาโลวีนเดือนตุลาคม 2003 ทำให้ไฟดับที่เมือง Malmö สวีเดน ราว 50,000 คน และพายุสนามแม่เหล็กเดือนพฤษภาคม 2024 ซึ่งแรงที่สุดในรอบกว่าสองทศวรรษ ก็ทำให้กริดไฟฟ้าทางตอนใต้ของสวีเดนต้องตัดสายส่งไฟฟ้าชั่วคราว

การพยากรณ์ space weather สามารถเตือนผู้ดูแลกริดไฟฟ้าล่วงหน้าหลายชั่วโมงก่อนกิจกรรมจากดวงอาทิตย์มาถึงโลก แต่ผลกระทบจาก substorm ที่อาจกระทบกริดไฟฟ้าจะเกิดขึ้นในช่วงเวลาเป็นนาทีหลังลมสุริยะปะทะสนามแม่เหล็กโลก