พบอุกกาบาตจากดาวอังคารในซาฮารา เก่าแก่กว่า 4.1 พันล้านปี เผยร่องรอยน้ำโบราณ

เมื่อปี 2022 มีคนเจอหินแปลกๆ หนักประมาณสองปอนด์ในทะเลทรายซาฮารา ตอนนี้ผลวิเคราะห์ใหม่บอกว่ามันมีค่ากว่าที่คิดไว้มากครับ เพราะมันคือเศษหินจากเปลือกดาวอังคารที่หลุดออกมาจากการชน แล้วลอยผ่านอวกาศมาตกที่โลก

หินก้อนนี้ชื่อ Teghaza 001 มีอายุอย่างน้อย 4.1 พันล้านปี ถือเป็นหนึ่งในตัวอย่างที่เก่าแก่ที่สุดจากดาวอังคารที่เคยเจอ ตอนนั้นโลกเราเองก็ยังเป็นดาวอายุน้อยที่มีกิจกรรมทางภูมิศาสตร์รุนแรง และน่าจะมีมหาสมุทรแล้วแต่ยังไม่มีสิ่งมีชีวิตซับซ้อนใดๆ

ซาฮาราเป็นแหล่งเก็บอุกกาบาตและฟอสซิลเก่าแก่มานานแล้ว อย่างปี 2019 ก็เคยเจอเศษหินอายุ 4.5 พันล้านปีที่อาจมาจากโปรโตดาวเคราะห์โบราณที่สูญหายไปแล้ว ขนาดอาจใหญ่เท่าดวงจันทร์

จุดที่ทำให้ Teghaza 001 ต่างจากหินดาวอังคารก้อนอื่นคือ มันเก็บร่องรอยทางเคมีจากการที่วัสดุในเปลือกดาวอังคารสัมผัสกับน้ำโบราณบนดาวไว้ด้วย งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Science และ Science Advances

Yang Liu จาก Jet Propulsion Laboratory ของ NASA บอกในแถลงข่าวว่าหนึ่งในผู้ตรวจงานวิจัยนี้เรียกมันว่าเหมือน Rosetta Stone ของดาวอังคาร

ในผลึกแร่อะพาไทต์เล็กๆ ของหินก้อนนี้ เจอร่องรอยไฮโดรเจนสองแหล่ง แหล่งหนึ่งมาจากใต้พื้นผิวดาวอังคาร อีกแหล่งมาจากน้ำโบราณบนดาว แปลว่าหินก้อนนี้เคยผ่านสภาพแวดล้อมที่มีน้ำอุดมสมบูรณ์มาก่อน

นี่คือเศษเปลือกดาวอังคารชิ้นแรกจริงๆ จากส่วนของดาวอังคารที่เราไม่เคยมีตัวอย่างมาก่อน มันบันทึกการปะทะกันระหว่างน้ำกับหิน และอาจมีรอยของชั้นบรรยากาศดาวอังคารตอนที่กำลังสูญเสียน้ำไปด้วย

คำพูดนี้เป็นของ Lee Saper นักวิทยาศาสตร์ NASA อีกคนที่ร่วมวิจัย เขาบอกว่าหินก้อนนี้มาจากช่วงเวลาเพียงราว 500 ล้านปีหลังดาวอังคารและระบบสุริยะก่อตัว แปลว่าการแลกเปลี่ยนวัสดุระหว่างแมกมากับผิวดาวที่มีน้ำเกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงแรกๆ ของดาวอังคารเลย