กล้อง ALMA พบ 3 แกนก๊าซกำเนิดดาวต่างวัยกันในกลุ่มก๊าซเดียว

นักดาราศาสตร์จากหอดูดาว Xinjiang Astronomical Observatory ของจีน ใช้ข้อมูลกล้องโทรทรรศน์ ALMA ย่านความถี่ 1.3 มิลลิเมตร สำรวจพื้นที่ก่อตัวดาวฤกษ์มวลสูง G40.282−0.219 ที่อยู่ห่างจากโลกราว 3.4 กิโลพาร์เซก จนสามารถแยกเห็นแกนก๊าซหนาแน่น 3 ก้อนที่ซ่อนอยู่ในกลุ่มก๊าซเดียวกัน ได้แก่ MM1, MM2 และ MM3

ที่น่าสนใจคือทั้งสามแกนนี้อยู่ใกล้กันมาก แต่กลับมีคุณสมบัติต่างกันคนละขั้ว ก่อนหน้านี้การสำรวจความละเอียดต่ำทำได้แค่มองเห็นภาพรวมของกลุ่มก๊าซ ไม่สามารถแยกแกนแต่ละก้อนออกมาดูรายละเอียดได้แบบนี้

MM1 มีมวลมากที่สุดในกลุ่ม ราว 24.6 เท่าของมวลดวงอาทิตย์ แต่กลับตรวจพบเส้นสเปกตรัมโมเลกุลน้อยที่สุด และไม่พบทั้งการพ่นไอพ่น (outflow) หรือเมเซอร์เลย ทำให้นักวิจัยมองว่านี่คือแกนที่อายุน้อยที่สุดในกลุ่ม

ส่วน MM2 มีมวลราว 8.4 เท่าของดวงอาทิตย์ และกำลังพ่นไอพ่นซิลิคอนมอนอกไซด์ (SiO) ด้วยความเร็วประมาณ 25 กิโลเมตรต่อวินาทีอย่างรุนแรง ขณะที่ MM3 ซึ่งมีมวลน้อยที่สุดเพียงราว 5.2 เท่าของดวงอาทิตย์ กลับมีอุณหภูมิฝุ่นสูงสุด มีโมเลกุลหลากหลายที่สุด และยังพบเมเซอร์เมทานอลคลาส II ความถี่ 6.7 GHz อยู่ด้วย

ทีมวิจัยสรุปว่าลำดับวิวัฒนาการในกลุ่มนี้ไล่จาก MM1 ที่ยังอ่อนวัยไปจนถึง MM3 ที่เติบโตมากที่สุด และชี้ว่าการจะบอกอายุของแกนก๊าซในพื้นที่ก่อตัวดาวฤกษ์มวลสูงได้แม่นยำ ต้องพิจารณาหลายปัจจัยร่วมกัน ทั้งมวล ความหนาแน่น อุณหภูมิ การมีไอพ่นหรือไม่ ความหลากหลายของเส้นสเปกตรัมโมเลกุล และชนิดของเมเซอร์ที่ตรวจพบ งานวิจัยนี้เผยแพร่ในวารสาร The Astrophysical Journal