Chandra เผยความจริง AT 2016blu ไม่ใช่ซูเปอร์โนวา แต่เป็นดาวคู่ที่ปะทุซ้ำทุก 113 วัน

เรื่องนี้เริ่มจากปี 2016 ที่ระบบตรวจจับซูเปอร์โนวาอัตโนมัติจับสัญญาณดาวดวงหนึ่งในกาแล็กซี NGC 4559 ห่างจากโลกราว 30 ล้านปีแสง ว่ากำลังจะระเบิดเป็นซูเปอร์โนวา

แต่ของจริงคือดาวดวงนี้ไม่ได้ระเบิดแล้วดับไปแบบซูเปอร์โนวาทั่วไป มันกลับปะทุสว่างวูบขึ้นซ้ำๆ ทุก 113 วัน รวมแล้ว 27 ครั้งนับตั้งแต่ปี 2012 ถึง 2026 ซึ่งเป็นสิ่งที่ซูเปอร์โนวาจริงทำไม่ได้ เพราะมันตายไปแล้วหลังระเบิดครั้งเดียว

ดาวดวงนี้ถูกตั้งชื่อว่า AT 2016blu มีมวลประมาณ 33 เท่าของดวงอาทิตย์ จัดเป็นดาวประเภท luminous blue variable หรือ LBV ที่ขึ้นชื่อเรื่องความแปรปรวนของแสงและสเปกตรัม นักดาราศาสตร์เรียกมันว่า supernova impostor เพราะพฤติกรรมเลียนแบบซูเปอร์โนวาแต่ไม่ได้ระเบิดจริง

ทีมวิจัยนำโดย Mojgan Aghakhanloo จาก University of Virginia วางแผนจับตาด้วยตาเปล่าในช่วงแสงปกติจนคาดเดาจังหวะที่มันจะปะทุครั้งต่อไปได้ แล้วยิง Chandra ไปสังเกตช่วงเดือนมีนาคม 2026 พบว่าความสว่างของรังสีเอกซ์ในครั้งนี้สูงกว่าข้อมูลเก่าจากปี 2001-2002 ถึง 100 เท่า

คำอธิบายที่นักวิจัยเสนอคือ AT 2016blu ไม่ได้อยู่ตัวเดียว แต่มีดาวคู่ที่น่าจะเป็นนิวตรอนสตาร์หรือหลุมดำโคจรวงรีอยู่ใกล้ๆ ทุกครั้งที่โคจรเข้ามาใกล้สุด มันจะดึงมวลสารจากดาว LBV ไปหมุนวนจนร้อนจัดและปล่อยรังสีเอกซ์ออกมา โดยแต่ละครั้งมีมวลสารถูกถ่ายเทไปราว 2.7% ของมวลโลก ทำให้นี่เป็นระบบ LBV ที่จับคู่กับวัตถุอัดแน่นระบบแรกที่มีการสังเกตพบ