นักดาราศาสตร์พบหลักฐานดาวคู่ลึกลับ Siwarha รบกวนบรรยากาศ Betelgeuse

ทีมนักดาราศาสตร์นำโดย Dr. Lynn D. Matthews จาก MIT Haystack Observatory เผยหลักฐานใหม่ว่าดาวคู่ลึกลับของ Betelgeuse ที่ชื่อ Siwarha กำลังสร้างแรงรบกวนให้กับบรรยากาศรอบดาวยักษ์แดงดวงนี้ ผลวิจัยตีพิมพ์ในวารสาร The Astronomical Journal

ทีมวิจัยใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุ VLA และ ALMA สังเกตการณ์ที่ 7 ความถี่ ตั้งแต่ 22 GHz ถึง 485 GHz ระหว่างปี 2021-2026 พบว่าบรรยากาศของ Betelgeuse ฟื้นตัวจากเหตุการณ์ Great Dimming ช่วงปลายปี 2019 ถึงต้นปี 2020 ไปมากแล้ว อุณหภูมิกลับมาอยู่ที่ราว 3,500 เคลวินบริเวณระยะห่างประมาณ 2.7 เท่าของรัศมีดาว และยังพบชั้นเย็นแห่งหนึ่งที่อุณหภูมิลดลงไปถึงราว 2,200 เคลวิน เย็นกว่าพื้นผิวดาวกว่า 1,000 องศา

ส่วนที่น่าสนใจที่สุดคือ Siwarha ดาวคู่ที่ถูกเสนอว่ามีอยู่จริงตั้งแต่ปี 2024 เพื่ออธิบายวงจรความสว่างของ Betelgeuse ที่กินเวลา 2,100 วัน มันโคจรอยู่ลึกเข้าไปในบรรยากาศของ Betelgeuse ห่างออกไปเพียงราว 2 เท่าของรัศมีดาวแม่ ทำให้เคลื่อนทะลุผ่านชั้นบรรยากาศของดาวยักษ์แดงโดยตรง

ดาวคู่ดวงนี้โคจรใกล้ดาวแม่มากจนมันพุ่งทะลุผ่านบรรยากาศที่ขยายออกมาของดาวจริงๆ

ทีมวิจัยคำนวณว่า Siwarha จางเกินกว่าจะมองเห็นตรงๆด้วยคลื่นวิทยุ คือจางกว่าขีดจับสัญญาณในการสังเกตครั้งนี้หลายสิบถึงหลายร้อยเท่า แต่กลับเห็นผลกระทบของมันผ่านรูปร่างบรรยากาศของ Betelgeuse ที่บิดเบี้ยวเป็นรูปไข่มากขึ้นเมื่อดาวคู่อยู่ในตำแหน่งห่างจาก Betelgeuse มากที่สุด และกลมมากขึ้นเมื่อดาวคู่เคลื่อนมาอยู่ด้านหน้าหรือด้านหลังดาวแม่

ทีมวิจัยระบุว่ายังต้องสังเกตการณ์เพิ่มให้ครอบคลุมวงโคจรของ Siwarha มากขึ้นเพื่อยืนยันผลนี้ และมองว่ากล้องโทรทรรศน์วิทยุรุ่นใหม่อย่าง Next Generation Very Large Array ที่อยู่ระหว่างพัฒนา จะช่วยให้การศึกษาแบบนี้ทำได้ง่ายขึ้นในอนาคต