นักดาราศาสตร์ไขปริศนา Treble Clef คลื่นวิทยุลึกลับหลังเขตบังของทางช้างเผือก

บนฟ้ามีพื้นที่ราว 20% ที่ถูกทางช้างเผือกบังจนมองด้วยแสงปกติไม่เห็น นักดาราศาสตร์เรียกบริเวณนี้ว่า Zone of Avoidance แต่ยังสำรวจผ่านรังสีเอกซ์ อินฟราเรด และคลื่นวิทยุได้ ในพื้นที่นี้มีวัตถุรูปร่างคล้ายโน้ตสากลที่ตั้งชื่อเล่นว่า Treble Clef รหัส VLSSJ0318.9+5755

งานวิจัยใหม่ตีพิมพ์ใน Astronomy and Astrophysics นำโดย Andrea Botteon จาก INAF ของอิตาลี ใช้ Chandra X-ray Observatory ของ NASA ร่วมกับ SRG/eROSITA ไขปริศนาว่า Treble Clef คืออะไรกันแน่ เดิมเคยเชื่อกันว่าเป็นพัลซาร์ แต่ทีมวิจัยพบว่ามันซ่อนอยู่ในกระจุกกาแล็กซีที่ถูกบังอยู่หลังระนาบของทางช้างเผือก

สิ่งที่น่าสนใจคือทีมวิจัยยืนยันเป็นครั้งแรกว่า Treble Clef คือ radio phoenix ซึ่งเกิดจากหลุมดำมวลยิ่งยวดใจกลางกาแล็กซีที่สว่างที่สุดในกระจุก หรือ BCG ปะทุปล่อยกลุ่มพลาสมาพลังงานสูงออกมาจนจางลงตามเวลา ก่อนจะถูกการชนกันของสองกระจุกกาแล็กซี ปลุกให้สว่างขึ้นอีกครั้ง คราวนี้เปล่งแสงเป็นคลื่นวิทยุแทนรังสีเอกซ์แบบเดิม เหมือนนกฟีนิกซ์ฟื้นจากขี้เถ้า จึงเป็นที่มาของชื่อนี้

ทีมวิจัยยังใช้ข้อมูลจากกล้องวิทยุ LOFAR ในยุโรป และกล้องอินฟราเรดของสหราชอาณาจักร มาประกอบเป็นภาพผสมหลายช่วงคลื่นของ Treble Clef ตามการวิเคราะห์ การชนกันของสองกระจุกกาแล็กซีนี้เกิดขึ้นเมื่อหลายร้อยล้านปีก่อน และขณะนี้ทั้งสองกระจุกกำลังเคลื่อนตัวแยกออกจากกันไปในทิศทางตรงข้าม