LOFAR ถ่ายภาพท้องฟ้าคลื่นวิทยุความถี่ต่ำที่ลึกและคมที่สุดเท่าที่เคยทำได้

ทีมนักวิจัยนานาชาติที่นำโดยนักวิจัยจาก Leiden University เพิ่งเผยภาพท้องฟ้าคลื่นวิทยุความถี่ต่ำที่ลึกและละเอียดที่สุดที่เคยมีมา โดยใช้กล้องโทรทรรศน์วิทยุ LOFAR สำรวจพื้นที่ ELAIS-N1 ซึ่งเป็นมุมฟ้าทางเหนือที่มีฝุ่น แก๊ส และดาวในกาแลคซีทางช้างเผือกน้อยมาก เหมาะสำหรับศึกษาเอกภพที่อยู่ไกลออกไป

จุดที่น่าสนใจคือภาพใหม่นี้มีความละเอียดสูงกว่าภาพเดิมของ LOFAR ถึง 20 เท่า ได้จากเทคนิค interferometry ที่รวมสัญญาณจากหลายกล้องให้เป็นภาพเดียวที่คมขึ้น ภาพเต็มรวบรวมแหล่งคลื่นวิทยุไว้ถึง 63,000 แห่ง ทั้ง quasars และกาแลคซีที่กำลังก่อตัวดาว

ภาพนี้มาจากการสังเกตการณ์ 200 ชั่วโมง รวมข้อมูลขนาด 400 เทราไบต์ ออกมาเป็นภาพขนาด 8,000 ล้านพิกเซล เมื่อไม่กี่ปีก่อนข้อมูลขนาดนี้แทบประมวลผลไม่ได้ แต่ด้วยแพลตฟอร์มประมวลผลข้อมูล Spider ของ ASTRON ร่วมกับเทคนิค calibration ที่พัฒนาขึ้น ทำให้เวลาประมวลผลลดลงถึง 10 เท่า

ข้อมูลทั้งหมดสามารถประมวลผลผ่าน Spider แพลตฟอร์มประสิทธิภาพสูงที่ SURF ในเนเธอร์แลนด์ได้ภายในไม่กี่เดือน

Jurjen de Jong นักวิจัยหลังปริญญาเอกจาก Leiden Observatory และ ASTRON ผู้นำงานวิจัยนี้ เป็นคนพูดคำพูดข้างต้น เขาบอกด้วยว่าความไวสูงของ LOFAR ยังเผยให้เห็นโครงสร้างเส้นใยรอบกาแลคซีวิทยุจำนวนมาก โดยเฉพาะใกล้กระจุกกาแลคซี รวมถึงรูปร่างและคุณสมบัติสเปกตรัมที่ชัดเจนกว่าเดิม

ทีมวิจัยระบุว่างานนี้แสดงศักยภาพของ LOFAR2.0 ที่ ASTRON กำลังอัพเกรดร่วมกับพันธมิตรยุโรป ซึ่งจะทำให้ได้ภาพกว้างขึ้นและละเอียดขึ้น เพื่อให้ LOFAR ยังแข่งขันได้กับกล้องโทรทรรศน์วิทยุรุ่นใหม่อย่าง Square Kilometer Array (SKA) ในอนาคต