นักดาราศาสตร์ตามหาหลุมดำเดี่ยวใกล้ระบบสุริยะในรัศมี 15 พาร์เซก ยังไม่เจอตัวจริง

นักวิทยาศาสตร์ประเมินว่าในกาแล็กซี่ทางช้างเผือกควรมีหลุมดำมวลดาวฤกษ์อยู่ราว 100 ล้านถึง 1,000 ล้านดวง แต่ปัญหาคือหาตัวยากมากครับ เพราะมันไม่เหมือนหลุมดำมวลยิ่งยวดที่ใจกลางกาแล็กซี่ซึ่งส่องแสงจ้าจากจานพอกพูนมวลหรือพุ่งลำพลังงานออกมาให้เห็นชัดๆ

หลุมดำมวลดาวฤกษ์ส่วนใหญ่ลอยเดี่ยวๆ ไม่มีคู่ และเงียบมาก แทบไม่แผ่รังสีออกมาให้จับได้ ทีมวิจัยนำโดย Abdurakhmon Nosirov จาก Fudan University ในเซี่ยงไฮ้ จึงลองไปขุดข้อมูลจากดาวเทียม Gaia เพื่อหาหลุมดำที่อาจซ่อนอยู่ในรัศมี 15 พาร์เซก หรือประมาณ 50 ปีแสงจากระบบสุริยะ

จุดที่น่าสนใจคือทีมวิจัยชี้ว่า ถ้าหลุมดำดวงไหนบังเอิญอยู่ในกลุ่มเมฆระหว่างดวงดาวที่เรียกว่า Local Interstellar Cloud (LIC) ซึ่งกินพื้นที่ราว 5-20% ของบริเวณนี้ มันอาจดูดกลืนแก๊สในเมฆจนปล่อยรังสีแม่เหล็กไฟฟ้าออกมาให้กล้องปัจจุบันหรืออนาคตใกล้ๆ จับได้ แต่ถ้าอยู่นอกเมฆพวกนี้ แทบไม่มีอะไรให้มันกินเลย สัญญาณที่ปล่อยออกมาจึงเบาเกินกว่าเครื่องมือจะจับได้

ทีมวิจัยยังบอกด้วยว่าวิธีหาจากแรงโน้มถ่วงที่หลุมดำดึงดาวข้างเคียงก็ใช้ไม่ได้ในย่านนี้ เพราะดาวอยู่ห่างกันเกินไป สุดท้ายข้อมูล Gaia พบตัวต้องสงสัย 6 ดวง (ตัดดาวแคระน้ำตาลออก 1 เหลือ 5) แต่พอไปเทียบกับข้อมูลรังสีอินฟราเรดจากแคตตาล็อก CatWISE และข้อมูลคลื่นวิทยุจาก RACS กับ VLASS กลับไม่พบสัญญาณตรงกันเลย ทำให้สรุปว่าทั้ง 5 ดวงนี้ไม่น่าจะใช่หลุมดำที่กำลังกินแก๊สระหว่างดวงดาวจริงๆ

ทีมวิจัยบอกว่าการตามหาแบบนี้ต้องใช้ข้อมูลหลายช่วงคลื่นร่วมกันทั้งวิทยุ แสงปกติ และรังสีเอกซ์ ถึงจะยืนยันได้แน่ชัด และในช่วงต้นปี 2027 กล้องโทรทรรศน์วิทยุ Square Kilometer Array จะปล่อยข้อมูลชุดใหม่ออกมา ซึ่งทีมวิจัยมองว่ามีแนวโน้มดีสำหรับการตามหาหลุมดำเดี่ยวเหล่านี้ต่อไป