นักวิจัยจีนพบคลื่นเสียงจากจุดดับดวงอาทิตย์ยิงพลาสมาพุ่งขึ้นสู่บรรยากาศ
ทีมนักวิจัยจากสถาบันวิทยาศาสตร์จีนตรวจพบพลาสมาพุ่งคล้ายไอพ่น 176 จุดรอบจุดดับบนดวงอาทิตย์ ชี้เป็นอีกเบาะแสว่าทำไมบรรยากาศชั้นนอกของดวงอาทิตย์ถึงร้อนกว่าพื้นผิวหลายร้อยเท่า
AI ภาพสร้างด้วย AI ไม่ใช่ภาพถ่ายจริงมีงานวิจัยใหม่ในวารสาร The Astrophysical Journal เล่าถึงการตามรอยพลาสมาพุ่งคล้ายไอพ่นที่เรียกว่า dynamic fibrils รอบจุดดับบนดวงอาทิตย์ครับ นักวิจัยจาก Yunnan Observatories สังเกตจุดดับในพื้นที่ที่เรียกว่า NOAA 13182 เป็นเวลากว่า 1 ชั่วโมงเมื่อวันที่ 10 มกราคม 2023 โดยถ่ายภาพทุก 45 วินาที
ตลอดช่วงเวลานั้นพวกเขาบันทึกพลาสมาพุ่งขึ้นได้ 176 จุด เฉลี่ยพุ่งด้วยความเร็ว 16 กิโลเมตรต่อวินาที เร็วกว่าความเร็วเสียงในชั้นบรรยากาศนั้นเอง ก่อนจะช้าลงและร่วงกลับลงพื้นผิว โดยมีอายุเฉลี่ยราว 4.5 นาที และยืดตัวไปได้เฉลี่ยถึง 1,130 กิโลเมตร ซึ่งเทียบได้กับระยะทางจากนิวยอร์กถึงชิคาโก
จุดที่น่าสนใจคือจังหวะการพุ่งของพลาสมานี้เกือบตรงกับคลื่นที่เรียกว่า running penumbral waves ซึ่งมีจังหวะราว 5 นาทีรอบจุดดับ นักวิจัยเชื่อว่าต้นตอมาจากคลื่นเสียงแม่เหล็ก (magnetoacoustic wave) ที่เกิดจากการสั่นของ magnetic flux tube ใต้พื้นผิว เมื่อคลื่นเสียงนี้เคลื่อนขึ้นไปในชั้นบรรยากาศที่เบาบางลง มันจะแหลมขึ้นจนแตกคล้ายคลื่นซัดฝั่ง พร้อมเกิดแรงกระแทกคล้ายเสียงบูมเล็กๆ ไปดันพลาสมาให้พุ่งขึ้น
ข้อมูลยังชี้ว่าทิศทางของเส้นแรงแม่เหล็กมีผลต่อลักษณะการพุ่งด้วย ถ้าเส้นแรงแม่เหล็กตั้งตรง พลาสมาจะชะลอตัวเร็วและพุ่งเป็นช่วงสั้นๆ แต่ถ้าเส้นแรงเอียงแนวนอน พลาสมาจะชะลอตัวช้ากว่าและพุ่งเป็นช่วงยาวขึ้น ซึ่งสอดคล้องกับทฤษฎีเดิมที่มีมานาน
ข้อมูลจากดาวเทียม Solar Dynamics Observatory ของ NASA ยังพบสัญญาณความร้อนที่สอดคล้องกันในก๊าซที่ร้อนถึงหลายแสนหรือหลายล้านองศา บ่งชี้ว่าพลาสมาที่ถูกดันขึ้นจากคลื่นกระแทกเหล่านี้ส่งต่อพลังงานเข้าสู่โคโรนาจริง แต่รายละเอียดของกลไกทั้งหมดยังไม่ชัดเจน 100% อาจต้องรอกล้องโทรทรรศน์ภาคพื้นดินขนาดใหญ่อย่าง Daniel K. Inouye Solar Telescope มาช่วยไขปริศนาต่อไป
ที่มาของข่าว
- สำนักข่าว
- Universe Today
- พาดหัวต้นฉบับ
- Sound Waves From Sunspots Launch Fiery Plasma Jets Across the Sun
- เผยแพร่ต้นทาง
- 20 พ.ย. 2569 21:58 น.



