นักวิทย์ยืนยันภาพหลุมดำ M87 ปี 2019 ด้วยอัลกอริทึม AI ตัวใหม่ ได้ภาพวงแหวนเหมือนเดิม

จำภาพหลุมดำ M87 ที่เป็นวงแหวนสีแดงดังไปทั่วโลกตอนปี 2019 ได้ไหมครับ ตอนนั้นภาพนี้มาจากทีม Event Horizon Telescope (EHT) ที่รวมกล้องโทรทรรศน์ 8 ตัวทั่วโลก ทั้งที่ชิลี สหรัฐฯ และแอนตาร์กติกา มาประมวลผลร่วมกัน

ปัญหาคือตอนนั้นมีความเป็นไปได้เล็กน้อยว่าภาพอาจผิดพลาด เพราะข้อมูลมาจากสถานที่ไกลกันมาก ความคลาดเคลื่อนของเครื่องมือและสภาพแวดล้อมอาจทำให้ภาพที่ประมวลผลออกมาไม่ตรงกับความจริง ถ้าวิเคราะห์ด้วยวิธีอื่นอาจได้ภาพที่ไม่มีวงแหวนแบบนี้เลยก็ได้

ทีมนักวิจัยชาวออสเตรเลีย 4 คน นำโดย Samuel Lai นักวิจัยหลังปริญญาเอกจาก CSIRO ในรัฐเวสเทิร์นออสเตรเลีย จึงสร้างอัลกอริทึมสร้างภาพแบบใหม่ที่เป็นอิสระจากของเดิม นำมาประมวลผลข้อมูลชุดเดียวกันจากปี 2019 ใหม่อีกครั้ง โดยใช้วิธี closed triplets หรือการใช้กล้องสามตัวช่วยแก้ความคลาดเคลื่อน ต่างจากวิธีเดิมที่ใช้คู่สถานี

ผลที่ได้ตีพิมพ์ในวารสาร Nature คือภาพวงแหวนที่ออกมาเหมือนกับภาพต้นฉบับปี 2019 เป๊ะ Lai บอกว่าการถ่ายภาพหลุมดำไม่ใช่เรื่องง่าย เปรียบเหมือนยืนอยู่ในสวนหลังบ้านแล้วพยายามถ่ายรูปโดนัทที่อยู่บนดวงจันทร์

โมเดลของเราไม่รู้เลยว่าหลุมดำหน้าตาเป็นยังไงตอนที่เรานำไปใช้กับข้อมูล M87 นี่คือการยืนยันภาพของ EHT แบบเป็นอิสระจริงๆ ครั้งแรก ซึ่งเป็นขั้นตอนสำคัญของกระบวนการทางวิทยาศาสตร์

ด้าน Laurent Loinard ผู้อำนวยการ EHT บอกว่ารู้สึกยินดีมากที่วิธีการใหม่ซึ่งเป็นอิสระโดยสิ้นเชิงสามารถดึงโครงสร้างวงแหวนของ M87 ออกมาได้ตรงกับผลที่ทีม EHT เผยแพร่ไว้หลายปีก่อน