JWST พบซูเปอร์โนวา SN Ares ผ่านเลนส์แรงโน้มถ่วง คาดเห็นภาพซ้ำอีก 2 ครั้งในอีกราว 70 ปี
นักดาราศาสตร์ใช้กระจุกกาแล็กซีเป็นเลนส์ธรรมชาติขยายภาพซูเปอร์โนวาที่ระเบิดเมื่อราว 8,800 ล้านปีก่อน และคาดว่าแสงจากการระเบิดเดียวกันจะเดินทางมาถึงโลกอีกสองครั้งในอนาคต
ทีมนักดาราศาสตร์ที่นำโดย Conor Larison จาก Space Telescope Science Institute ใช้กล้อง JWST สำรวจย่านอินฟราเรดใกล้ของกระจุกกาแล็กซี MACS J0308.9+2645 แล้วเจอซูเปอร์โนวาที่ตั้งชื่อว่า SN Ares เมื่อเดือนสิงหาคม 2025 ครับ
สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจคือ กระจุกกาแล็กซีขนาดใหญ่ที่อยู่ระหว่างโลกกับกาแล็กซีต้นทางทำหน้าที่เหมือนเลนส์แรงโน้มถ่วงธรรมชาติ บิดแสงจนเกิดภาพซ้อนของวัตถุเดียวกันหลายภาพ บางทีมาถึงต่างกันแค่ไม่กี่ชั่วโมง บางทีต่างกันหลายสิบปี ตัวอย่างที่คนรู้จักกันดีก็เช่น Einstein Cross กับ Smiley Face
จากสเปกตรัมของ JWST พบร่องรอยของฮีเลียมกับไฮโดรเจน ซึ่งบอกว่าดาวดวงนี้สูญเสียชั้นไฮโดรเจนด้านนอกไปเกือบหมดก่อนระเบิด จัดอยู่ในกลุ่ม Type IIb และนักวิจัยบอกว่านี่คือสมาชิกที่มีค่า redshift สูงที่สุดในกลุ่มนี้ที่เคยระบุได้ด้วยสเปกโตรสโกปี
ตอนนี้นักดาราศาสตร์เห็นภาพของ SN Ares แค่หนึ่งภาพ แต่การวิเคราะห์ด้วยแบบจำลองเลนส์สามแบบชี้ว่ายังมีอีกสองภาพที่แสงยังเดินทางมาไม่ถึง โดยคาดว่าจะมาถึงในอีกประมาณ 73 ปี และ 76 ปีตามลำดับ ทีมวิจัยบอกว่าถ้านับที่ 70 ปี นี่คือระยะเวลารอคอยที่นานที่สุดเท่าที่เคยพบในระบบซูเปอร์โนวาที่ถูกเลนส์แรงโน้มถ่วงขยายภาพ
เหตุผลที่เรื่องนี้มีค่าทางวิทยาศาสตร์มากกว่าความอยากรู้อยากเห็น คือระยะเวลาห่างระหว่างภาพที่มาถึงโลกเกี่ยวข้องกับเรขาคณิตของอวกาศ และการขยายตัวของเอกภพ ถ้าวัดช่วงเวลานี้ได้แม่นยำก็จะช่วยตีกรอบค่า Hubble constant หรืออัตราการขยายตัวของเอกภพได้แม่นยำขึ้นด้วย ทีมวิจัยวางแผนวัดค่า redshift เพิ่มเติมในช่วงต้นปี 2027 เพื่อปรับปรุงการคาดการณ์ให้ดีขึ้น
ที่มาของข่าว
- สำนักข่าว
- Phys.org
- พาดหัวต้นฉบับ
- A cosmic magnifying glass could reveal the same supernova two more times in roughly 70 years
- เผยแพร่ต้นทาง
- 15 พ.ย. 2569 01:20 น.
