JWST จับภาพดาวสว่างจ้า 104 ดวงในกาแล็กซี Dragon ทุบสถิติเดิม 2 เท่า

นักดาราศาสตร์ใช้กล้องโทรทรรศน์อวกาศ JWST เจอเหตุการณ์ดาวสว่างจ้าผิดปกติ (stellar events) ถึง 104 ครั้งในกาแล็กซีที่ชื่อเล่นว่า Dragon ซึ่งอยู่ห่างออกไปประมาณ 6.5 พันล้านปีแสง งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Astronomy & Astrophysics เมื่อวันที่ 30 กันยายน นำทีมโดย José María Palencia จาก Institute of Physics of Cantabria

ตัวเลข 104 ครั้งนี้มากกว่าสถิติเดิมในกาแล็กซีเดียวกันที่เคยพบ 44 ครั้งถึงสองเท่า ทำให้กลายเป็นชุดข้อมูลดาวที่ถูกขยายแสงมากที่สุดเท่าที่เคยเจอในกาแล็กซีเดียว

เหตุการณ์พวกนี้เกิดจากกาแล็กซีกระจุกดาวขนาดใหญ่ชื่อ Abell 370 ที่อยู่ด้านหน้า บิดแสงของกาแล็กซี Dragon จนบางส่วนยืดเป็นเส้นโค้งที่เรียกว่า Dragon arc ตามหลักการเลนส์ความโน้มถ่วง เวลาที่ดาวในกาแล็กซีไหลผ่านจุดที่แสงถูกโฟกัสแรงเป็นพิเศษ (microcaustics) ดาวดวงนั้นจะสว่างขึ้นได้สูงถึงหลักร้อยหลักพันเท่าของความสว่างปกติ ก่อนจะจางลงภายในไม่กี่วันถึงไม่กี่สัปดาห์

ทีมวิจัยเปรียบเทียบภาพ JWST ที่ถ่ายช่วงปี 2022 ถึง 2024 เพื่อหาการเปลี่ยนแปลงความสว่าง และพบว่าดาวที่ตรวจจับได้ส่วนใหญ่เป็นดาวยักษ์ใหญ่สีน้ำเงินและสีแดงในสัดส่วนที่ใกล้เคียงกัน ซึ่งทีมบอกว่าสอดคล้องกับระบบที่มีวิวัฒนาการไปพอสมควรแต่ยังมีการก่อตัวดาวอยู่

ส่วนสสารมืดในกระจุกดาวก็อาจสร้าง microcaustics ได้เช่นกัน ทีมพบรูปแบบของเหตุการณ์ที่สอดคล้องกับโมเดลสสารมืดแบบ fuzzy ซึ่งเป็นสสารมืดที่ประกอบจากอนุภาคเบามากและมีคุณสมบัติคล้ายคลื่น แต่นักวิจัยเตือนว่าผลนี้อาจเกิดจากการระบุตำแหน่งเส้นวิกฤตผิดในโมเดลเลนส์ก็ได้ ไม่ใช่ข้อสรุปที่ชัวร์