สารคดี Diamond Diplomacy เล่าประวัติเบสบอลญี่ปุ่น 150 ปี เชื่อมสัมพันธ์สหรัฐฯ-ญี่ปุ่น

มีสารคดีเรื่องหนึ่งชื่อ Diamond Diplomacy เพิ่งฉายรอบปฐมทัศน์ในญี่ปุ่นที่ Tokyo International Film Festival ครับ หนังเล่าความสัมพันธ์สหรัฐฯ-ญี่ปุ่นยาว 150 ปี ผ่านกีฬาเบสบอล หรือที่ญี่ปุ่นเรียกว่า yakyu

กำกับโดย Yuriko Gamo Romer เล่าตั้งแต่ปี 1872 ที่ครูชาวอเมริกันนำเบสบอลเข้ามาสอนในโรงเรียนญี่ปุ่น ไปจนถึงการตั้งทีมอาชีพ และนักเบสบอลญี่ปุ่นที่ไหลเข้าสู่ major league จนมาถึงยุคซูเปอร์สตาร์อย่าง Ohtani

Romer บอกว่าเริ่มหาข้อมูลทำหนังเรื่องนี้มา 12 ปีแล้ว ไม่ใช่ตั้งใจทำตอนที่ Ohtani ดังพอดี เธอได้ทุนจาก National Endowment for the Humanities 600,000 ดอลลาร์ แต่กว่าครึ่งถูกตัดไปในเดือนเมษายน 2025 จากมาตรการตัดงบของ DOGE โชคดีที่อดีตนักการทูตอเมริกัน Glen S. Fukushima ยื่นมือช่วยอีก 300,000 ดอลลาร์ หนังจึงทำเสร็จได้

จุดที่น่าสนใจคือหนังมีฟุตเทจทัวร์ญี่ปุ่นของ Babe Ruth ในปี 1934 ที่คนญี่ปุ่นแห่ดูกันล้นหลาม แม้สถานการณ์การเมืองกำลังตึงเครียดก่อนสงครามจะปะทุ มีเรื่องเล่าว่า Ruth โยนของที่ระลึกจากญี่ปุ่นทิ้งหน้าต่างอพาร์ตเมนต์ทันทีที่รู้ข่าวโจมตี Pearl Harbor

อีกตัวละครหลักของหนังคือ Masanori Murakami นักเบสบอลญี่ปุ่นคนแรกที่ขึ้น MLB ตอนอายุ 19 ปี เขาเปิดตัวให้ San Francisco Giants ที่ Shea Stadium ในเดือนกันยายน 1964 เล่นร่วมทีมกับตำนานอย่าง Willie Mays

ระหว่างเกมที่ซานฟรานซิสโก กรรมการตัดสินพลาดลูกที่ผมขว้างเป็นสไตรค์ชัดๆ ผมโมโหเลยโยนลูกลงพื้นจนปะทะคารมกับกรรมการ หลังจากนั้นผมไปกินข้าวที่ร้านอาหารญี่ปุ่น เชฟเดินมาจับมือบอกว่าผมทำได้ดี ตอนแรกผมไม่เข้าใจ จนเขาอธิบายว่าหลังสงคราม คนญี่ปุ่นรู้สึกต้องยอมคนอเมริกันตลอด เขาเลยภูมิใจที่เห็นผมยืนหยัดเพื่อตัวเอง

หนังเรื่องนี้ Strand Releasing คว้าสิทธิ์จัดจำหน่ายในอเมริกาเหนือ ส่วน Wondergenic ดูแลฝั่งญี่ปุ่น