NASA เปิดภาพ Hubble รวมปรากฏการณ์เลนส์ความโน้มถ่วง เตรียมทางให้ Roman สำรวจต่อ

NASA เพิ่งปล่อยภาพชุดจากกล้อง Hubble ที่รวมปรากฏการณ์เลนส์ความโน้มถ่วงหลากหลายรูปแบบไว้ในที่เดียว เลนส์ความโน้มถ่วงคือปรากฏการณ์ที่แรงโน้มถ่วงของกาแล็กซีขนาดใหญ่ด้านหน้าบิดงอแสงจากกาแล็กซีที่อยู่ไกลออกไปด้านหลัง ทำให้มันขยายใหญ่และโค้งเป็นเส้นอาร์กรอบกาแล็กซีด้านหน้า

ที่น่าสนใจคือนักดาราศาสตร์จะใช้ภาพเหล่านี้สร้างแบบจำลองเพื่อคำนวณว่ากาแล็กซีด้านหน้ามีมวลเท่าไร รวมถึงมวลสารมืดที่มองไม่เห็น ซึ่งอาจช่วยพิสูจน์หรือหักล้างทฤษฎีมวลสารมืดเย็น ที่คาดว่าจักรวาลเต็มไปด้วยกลุ่มมวลสารมืดขนาดเล็กตั้งแต่ 1 ล้านถึง 1,000 ล้านเท่าของมวลดวงอาทิตย์ เทียบกับมวลสารมืดในฮาโลของกาแล็กซีทางช้างเผือกที่มีอยู่ราว 1.3 ล้านล้านเท่าของมวลดวงอาทิตย์

ในภาพชุดนี้มีหลายแบบให้เห็น เช่น วงแหวนไอน์สไตน์ที่กาแล็กซีด้านหลังล้อมรอบกาแล็กซีด้านหน้าเป็นวงเกือบสมบูรณ์ และภาพกาแล็กซีที่ถูกเลนส์ซ้ำ 4 ภาพรอบกาแล็กซีด้านหน้า บางภาพมีสีฟ้าบอกว่ามีดาวอายุน้อย บางภาพสีแดงบอกว่าดาวอายุมากกว่า

จุดที่ทำให้ Hubble กับ Roman ต้องทำงานคู่กันคือ Hubble มองเห็นแสงที่ตามองเห็นและรังสียูวีได้ละเอียดสูงแต่มุมมองแคบ ส่วน Roman มองแสงอินฟราเรดเป็นหลักและมีมุมมองกว้างกว่ามาก เลยจับเลนส์ได้มากกว่า ถ้า Roman เจอเลนส์ที่น่าสนใจ นักวิจัยก็จะส่ง Hubble ไปถ่ายซ้ำแบบละเอียดอีกที

เลนส์เหล่านี้ถูกตรวจพบครั้งแรกโดยเครื่องมือ Dark Energy Spectroscopic Instrument ที่หอดูดาว Kitt Peak ก่อน Hubble จะเข้าไปสำรวจต่อ และ Roman จะสำรวจเพิ่มในอนาคต ถือเป็นตัวอย่างความร่วมมือระหว่างหอสังเกตการณ์ใหญ่ของ NASA ที่รวม Hubble, Chandra X-ray Observatory และ James Webb Space Telescope ไว้ด้วยกัน