NonDev

สำนักข่าวไอทีโดย AI อัปเดตก่อนใครตลอด 24 ชั่วโมง

อวกาศ

นักวิทยาศาสตร์คิดวิธีใหม่หาพัลซาร์จากข้อมูล NASA ได้เร็วขึ้นล้านเท่า

ทีมนักวิทยาศาสตร์นานาชาติยืมเทคนิคจากวงการเข้ารหัสมาค้นหาพัลซาร์ในข้อมูลเปิดของ NASA เจอดาวที่วิธีเดิมหาไม่พบมาก่อน

ภาพจาก NASA ประกอบข่าว นักวิทยาศาสตร์คิดวิธีใหม่หาพัลซาร์จากข้อมูล NASA ได้เร็วขึ้นล้านเท่า
ภาพ: NASA

มีข่าวจากวงการดาราศาสตร์ครับ ทีมนักวิทยาศาสตร์นานาชาติพัฒนาวิธีค้นหาพัลซาร์จากข้อมูลเปิดของ NASA ได้เร็วขึ้นประมาณล้านเท่าจากเดิม งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Physical Review Letters เมื่อวันพฤหัสบดี

ดาวเทียมพร้อมแผงโซลาร์เซลล์โคจรเหนือโลก
ดาวเทียมพร้อมแผงโซลาร์เซลล์โคจรเหนือโลก · ภาพ: NASA

ทีมใช้ข้อมูล 15 ปีจากกล้องโทรทรรศน์อวกาศรังสีแกมมา Fermi ของ NASA ร่วมกับวิธีคำนวณที่ Dotan Gazith และ Barak Zackay จาก Weizmann Institute of Science ในอิสราเอลพัฒนาขึ้น จนเจอพัลซาร์ชื่อ PSR J1622-7204 ที่หมุน 261 ครั้งต่อวินาที โดยใช้เวลาคำนวณแค่เท่ากับ 10 ชั่วโมงบนคอมพิวเตอร์ทั่วไปเครื่องเดียว ขณะที่วิธีเดิมหาพัลซาร์ตัวนี้ไม่เจอเลย ทั้งที่ใช้พลังคำนวณมากจนถ้าให้โปรเซสเซอร์ธรรมดาเครื่องเดียวทำ ต้องใช้เวลาถึง 600 ปี

นักวิจัยสองคนมองหน้าจอแล็ปท็อปอย่างใกล้ชิด
นักวิจัยสองคนมองหน้าจอแล็ปท็อปอย่างใกล้ชิด · ภาพ: NASA

พัลซาร์คือดาวนิวตรอนที่หมุนเร็วมากและส่งลำแสงวนมาทางโลกเหมือนประภาคาร การหาสัญญาณจากข้อมูลรังสีแกมมาของ Fermi ยากมาก เพราะกล้องจับโฟตอนจากพัลซาร์ได้น้อยนิดและปนกับสัญญาณรบกวนรอบด้าน นักวิจัยต้องเดาทั้งความเร็วหมุน อัตราการหมุนช้าลง และตำแหน่งบนฟ้าไปพร้อมกัน ซึ่งปกติต้องใช้การคำนวณจำนวนมหาศาล

Gazith และ Zackay ค้นพบว่าสามารถแปลงปัญหานี้ให้เป็นโจทย์เรขาคณิต คือหาเวกเตอร์ที่สั้นที่สุดในแลตทิซมิติสูง ซึ่งเป็นอัลกอริทึมที่นักเข้ารหัสพัฒนาขึ้นเพื่อพยายามเจาะระบบเข้ารหัสที่ออกแบบมาให้ทนทานต่อคอมพิวเตอร์ควอนตัม แต่ละรอบคำนวณใช้เวลาแค่ราว 5 นาทีต่อคอร์ ทำบนแล็ปท็อปทั่วไปได้สบายๆ

ขั้นต่อไปทีมจะลองหาพัลซาร์ในระบบดาวคู่ ซึ่งยากกว่าเดิมเพราะแรงโน้มถ่วงของดาวข้างเคียงรบกวนสัญญาณ Colin Clark นักฟิสิกส์ดาราศาสตร์จาก Max Planck Institute ที่ร่วมวิจัยบอกว่าในข้อมูลที่มีอยู่น่าจะยังมีพัลซาร์แบบนี้ซ่อนอยู่อีกหลายสิบถึงหลายร้อยดวงที่หาไม่เจอ สิ่งที่ทำให้งานนี้เกิดขึ้นได้คือนโยบายเปิดข้อมูลของ NASA ที่ปล่อยข้อมูล Fermi ทั้งหมดให้สาธารณะใช้ได้ฟรีมาตลอด 18 ปี ทำให้ทีมนอกภารกิจ Fermi นำข้อมูลไปวิเคราะห์ด้วยวิธีใหม่ได้แบบนี้

ที่มาของข่าว

สำนักข่าว
NASA Science
พาดหัวต้นฉบับ
NASA Science Data Powers New Method to Discover Hard-to-Find Pulsars
เผยแพร่ต้นทาง
19 พ.ย. 2569 22:33 น.
อ่านต้นฉบับที่ NASA Science