กล้อง Euclid ขององค์การ ESA เจอดาวหางดวงใหม่โดยไม่ได้ตั้งใจ

องค์การอวกาศยุโรปหรือ ESA เผยว่ากล้องโทรทรรศน์อวกาศ Euclid เพิ่งค้นพบดาวหางดวงใหม่ที่ไม่เคยมีการบันทึกมาก่อน จากภาพที่ถ่ายระหว่างวันที่ 16-24 กันยายน 2026

จุดที่น่าสนใจคือ Euclid ไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อจับวัตถุที่เคลื่อนที่เร็วแบบดาวหางเลยครับ ภารกิจหลักของมันคือถ่ายภาพลึกและนิ่งของกาแล็กซีไกลๆ แถมยังจงใจเลี่ยงแนวระนาบของระบบสุริยะที่มีดาวเคราะห์น้อยและดาวหางชุกชุม เพื่อลดแสงฟุ้งจากฝุ่นที่จะรบกวนการถ่ายภาพ

คนที่พบคือ Mikko Pöntinen จากมหาวิทยาลัย Helsinki ซึ่งใช้ซอฟต์แวร์ตรวจจับวัตถุเคลื่อนที่ที่ตัวเองพัฒนาขึ้นสำหรับเฝ้าดูวัตถุขนาดเล็กในระบบสุริยะจากภาพของ Euclid

ผมตื่นเต้นมากที่เห็นซอฟต์แวร์ของผมตีเส้นแปลกๆ ที่เป็นรอยเปื้อนพาดผ่านหลายภาพ ซึ่งเป็นผลจากวัตถุที่เคลื่อนที่เร็ว พอลองคาดเดาตำแหน่งต่อก็หามันเจอในภาพอื่นด้วย รวมแล้วเจอในภาพชุดทั้งหมด 5 ชุด และเมื่อตรวจดูใกล้ๆ ก็พบว่ามันมีเมฆฝุ่นจางๆ ล้อมรอบ ซึ่งเป็นลักษณะของวัตถุที่ยังมีการเคลื่อนไหวแบบดาวหางที่กำลังปล่อยฝุ่นและแก๊สออกมา

หลังจากตรวจสอบกับฐานข้อมูลดาวหางและดาวเคราะห์น้อยที่รู้จักแล้วไม่พบตรงกับดวงไหนเลย Mikko จึงรายงานไปยัง Minor Planet Center ขององค์การดาราศาสตร์สากล ซึ่งทำให้นักดาราศาสตร์ภาคพื้นดินเข้ามาช่วยสังเกตการณ์ต่อได้ จนในที่สุดก็ได้รับการยืนยันเป็นดาวหางเมื่อวันที่ 8 ตุลาคม และตั้งชื่อว่า C/2026 S1 (Euclid)

ดาวหางดวงนี้อยู่ห่างจากโลกประมาณ 1,300 ล้านกิโลเมตร ซึ่งเทียบได้กับระยะทางจากดวงอาทิตย์ไปถึงจุดที่อยู่ระหว่างวงโคจรของดาวพฤหัสบดีกับดาวเสาร์โดยประมาณ แต่มันไม่ได้อยู่ในระนาบเดียวกับดาวเคราะห์ กลับอยู่ในแนวตั้งฉากเหนือดวงอาทิตย์ และมีวงโคจรที่ใช้เวลาหลายพันปีกว่าจะครบรอบ

Bruno Altieri นักวิทยาศาสตร์ดูแลคลังข้อมูลของ Euclid บอกว่าดาวหางดวงนี้ไม่ใช่เป้าหมายที่เหมาะกับภารกิจ Comet Interceptor ของ ESA ในอนาคต แต่การค้นพบครั้งนี้ก็เป็นบทพิสูจน์ว่าทีมภารกิจทั้งสองจะประสานงานกันได้อย่างไรต่อไป