กล้อง Webb อาจจับภาพซูเปอร์โนวายุคเอกภพแรกเริ่มได้ภายในไม่กี่วันหลังระเบิด

กล้องโทรทรรศน์อวกาศ James Webb (JWST) ตรวจพบวัตถุที่อาจเป็นซูเปอร์โนวาในยุคเอกภพแรกเริ่ม ซึ่งนักดาราศาสตร์ตั้งชื่อว่า AT 2026abck อยู่ในกาแล็กซีที่กำลังก่อตัวดาวที่ค่าเรดชิฟต์ 5.017 ทีมวิจัยนำโดย Ming-Yang Zhuang จากมหาวิทยาลัย Illinois Urbana-Champaign ระบุว่าพบวัตถุนี้โดยไม่ต้องพึ่งการขยายภาพจากแรงโน้มถ่วงของกาแล็กซีหรือกระจุกกาแล็กซี ซึ่งต่างจากซูเปอร์โนวาที่ระยะไกลระดับนี้ที่เคยได้รับการยืนยันก่อนหน้า งานวิจัยนี้เผยแพร่บนเว็บ arXiv เมื่อวันที่ 29 กันยายน

วัตถุนี้ถูกพบจากโครงการสำรวจ NEXUS ของ JWST ที่กลับไปสำรวจพื้นที่ท้องฟ้าจุดเดิมซ้ำทุก 2 เดือน โดยวันที่ 28 พฤษภาคม 2026 จุดดังกล่าวยังไม่มีสิ่งใด แต่ประมาณ 71 วันถัดมา วัตถุก็ปรากฏขึ้นด้วยความสว่างประมาณแมกนิจูด 27.4 ซึ่งสว่างขึ้นกว่า 3.6 เท่าในฟิลเตอร์ F200W การคำนวณแบบจำลองประเมินว่าวัตถุมีอุณหภูมิประมาณ 17,000 เคลวิน รัศมีประมาณ 46 เท่าของระยะทางโลก-ดวงอาทิตย์ และความส่องสว่างประมาณ 3×10 ยกกำลัง 43 เอิร์กต่อวินาที ทีมวิจัยประเมินว่าการระเบิดเกิดขึ้นราว 4 ถึง 10 วันก่อนถูกค้นพบ

ตำแหน่งของวัตถุอยู่ระหว่างสองส่วนของกาแล็กซีเจ้าบ้าน ห่างจากศูนย์กลางประมาณ 3,600 และ 4,200 ปีแสง ซึ่งขัดกับสมมติฐานว่าเป็นดาวที่ถูกหลุมดำฉีกทำลายหรือเป็นแสงวาบจากนิวเคลียสกาแล็กซีกัมมันต์ เพราะเหตุการณ์แบบนั้นมักเกิดที่ศูนย์กลางกาแล็กซี ส่วนแสงที่สว่างในช่วงอัลตราไวโอเลต อุณหภูมิสูง และความสว่างที่ปรากฏเร็วก็ไม่สอดคล้องกับซูเปอร์โนวาประเภท Ia ทีมวิจัยระบุในรายงานว่า AT 2026abck ร้อนและส่องสว่างมากกว่าซูเปอร์โนวาประเภท II ทั่วไปในช่วงเวลาที่เทียบเคียงกัน

ลักษณะความสว่างที่พบใกล้เคียงกับซูเปอร์โนวาประเภท II ที่มีสารล้อมรอบดาวหนาแน่น ซึ่งอาจเกิดจากการเย็นตัวของเปลือกดาวที่ขยายตัวหรือการปะทะกับสารดังกล่าว อย่างไรก็ตาม ยังไม่มีข้อมูลสเปกตรัมของวัตถุนี้โดยตรง การวิเคราะห์ทั้งหมดอาศัยเพียงการวัดความสว่างจากฟิลเตอร์หลายช่วงความยาวคลื่น ทีมวิจัยระบุว่าการจำแนกชนิดที่แน่ชัดต้องใช้การสเปกโทรสโกปีเชิงลึกด้วยเครื่องมือ NIRSpec และยังไม่สามารถตัดความเป็นไปได้อื่นออกไปทั้งหมด รวมถึงความเป็นไปได้ว่าอาจเป็นซูเปอร์โนวาความสว่างสูงพิเศษที่กำลังอยู่ในช่วงสว่างขึ้น ซึ่งการสังเกตต่อเนื่องด้วย JWST ในอนาคตจะช่วยพิสูจน์ได้ว่าเป็นกรณีใด