โดรนยูเครนถล่มศูนย์ข้อมูล Yandex ในรัสเซีย เสี่ยงกระทบซูเปอร์คอมพิวเตอร์ AI 2 เครื่อง

สำนักข่าว Reuters และ Meduza รายงานว่าโดรนยูเครนโจมตีศูนย์ข้อมูลขนาดใหญ่ของ Yandex ที่เมือง Sasovo ในรัสเซีย จนเกิดไฟไหม้รุนแรงและบริษัทต้องปิดการทำงานของศูนย์แห่งนี้ ส่งผลให้บริการต่าง ๆ ที่ใช้ Yandex Cloud ล่มตามไปด้วย

ศูนย์ข้อมูลที่ Sasovo เป็นหนึ่งในห้าศูนย์ข้อมูลหลักของ Yandex รองรับเซิร์ฟเวอร์นับหมื่นตัว และเป็นที่ตั้งของซูเปอร์คอมพิวเตอร์สองเครื่องจากทั้งหมดสามเครื่องของบริษัทที่ใช้พัฒนา AI ได้แก่ Chervonenkis และ Lyapunov ซึ่งทั้งสองเครื่องใช้ชิป Nvidia A100 และเคยถูกใช้เทรนโมเดลภาษาขนาดใหญ่ YandexGPT ซึ่งเป็น LLM หลักของรัสเซีย ส่วนซูเปอร์คอมพิวเตอร์เครื่องที่สามชื่อ Galushkin ตั้งอยู่ที่เมือง Vladimir

Chervonenkis เคยเป็นซูเปอร์คอมพิวเตอร์ของ Yandex ที่ทรงพลังที่สุด และเคยติดอันดับ 19 ของโลกในการจัดอันดับ Top 500 เมื่อปี 2021 แต่ด้วยมาตรฐานปัจจุบันประสิทธิภาพ 21.53 FP64 PFLOPS ของมันอยู่ในอันดับที่ 101 เท่านั้น และเนื่องจากมาตรการคว่ำบาตรจากชาติตะวันตก Yandex ไม่สามารถอัปเกรดระบบนี้ได้อีก จนถึงขณะนี้บริษัทยังไม่เปิดเผยว่าซูเปอร์คอมพิวเตอร์ทั้งสองเครื่องได้รับความเสียหายจากการโจมตีหรือไม่ แต่จากความรุนแรงของไฟไหม้ โอกาสที่ระบบจะรอดพ้นความเสียหายถือว่าต่ำ หากเครื่องเสียหายจริง Yandex อาจต้องพึ่งพาโครงสร้างพื้นฐานจากจีนในการเทรนโมเดลต่อไปในอนาคต

การโจมตีครั้งนี้ยังทำให้โครงสร้างพื้นฐาน Yandex Cloud หยุดชะงัก บริษัทแนะนำให้ลูกค้าใช้โซนสำรองอื่นแทน แม้ Yandex อ้างว่าบริการหลักสำหรับผู้บริโภคยังทำงานได้ แต่ผู้ใช้รายงานปัญหากับบริการ Yandex Mail, Disk, Documents, Pay และ Market รวมถึงบริการอื่นที่ได้รับผลกระทบ เช่น Cian, Litmarket, Russian Railways, Spartak Moscow, ตลาดซื้อขายคริปโต Rapira, Astral และระบบ 1C นอกจากนี้ระบบขององค์กรอย่าง T-Bank, Ozon และ Wildberries ก็เกิดปัญหาด้วย ตามรายงานของ Meduza โดยผู้ให้บริการรถบัสในเขตมอสโกต้องระงับการขายตั๋วออนไลน์ ขณะที่ Detector404 บันทึกเรื่องร้องเรียนไว้ 58,268 รายการภายใน 24 ชั่วโมง

RBC รายงานว่าสื่อรัสเซียหลายแห่ง รวมถึงสื่อของรัฐอย่าง RIA Novosti, Vesti และ Interfax ก็ล่มตามไปด้วยหลังเหตุโจมตี 'พันธมิตรด้านโครงสร้างพื้นฐาน' นี้ ทั้งนี้ศูนย์ข้อมูลดังกล่าวตั้งอยู่บนพื้นที่เดิมของโรงงานเครื่องจักร Sasta ที่ Yandex เข้าไปตั้งฐานปฏิบัติการตั้งแต่ปี 2014 โดย Sasta ผลิตอุปกรณ์อุตสาหกรรมส่งให้ผู้ผลิตรัสเซียหลายราย รวมถึงกิจการที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมป้องกันประเทศ และอยู่ภายใต้มาตรการคว่ำบาตรจากตะวันตกเช่นกัน ทางการท้องถิ่นยืนยันว่ามีไฟไหม้เกิดขึ้นที่โรงงานอุตสาหกรรมหลังการโจมตี แต่ยังไม่ชัดว่าเป้าหมายจริงคือโรงงานหรือโครงสร้างพื้นฐานคอมพิวเตอร์ของ Yandex