ผลวิเคราะห์ชี้ AI ยังไม่ถูกใช้ลดคาร์บอนตามที่บริษัท AI เคยอ้างไว้

ช่วงนี้มีการประชุมสหประชาชาติด้านสภาพอากาศที่เมือง Antalya ตุรกี ซึ่ง AI ถูกยกมาเป็นหัวข้อใหญ่ว่าจะช่วยแก้ปัญหาโลกร้อนได้แค่ไหน MIT Technology Review จึงไปตรวจสอบว่าคำกล่าวอ้างของบริษัท AI ตรงกับความเป็นจริงมากน้อยเพียงใด

ย้อนไปปี 2024 Sam Altman ซีอีโอ OpenAI เคยบอกว่า AI จะช่วย fixing the climate ส่วนหัวฝ่าย sustainability ของ Google ก็เขียนไว้เมื่อปี 2023 ว่า AI อาจช่วยลดการปล่อยก๊าซเรือนกระจกของโลกได้ 5-10% ภายในปี 2030 แต่งานวิจัยจาก LSE Grantham Research Institute กับบริษัท Systemiq ประเมินไว้ระมัดระวังกว่านั้นว่า AI อาจช่วยลดได้ 3.2-5.4 พันล้านตันคาร์บอนต่อปีภายในปี 2035 โดยส่วนใหญ่กระจุกอยู่ใน 3 สาย คือพลังงาน เนื้อสัตว์/นม และยานพาหนะ

พอเช็คของจริง ทีมผู้เขียนใช้ Claude Code ของ Anthropic ช่วยสำรวจข้อมูลสาธารณะ พบว่าบริษัทใหญ่ในแต่ละสายยังทำตามแนวทางที่คาดไว้น้อยมาก ตัวอย่างที่เห็นผลจริงมีไม่กี่ราย เช่น National Grid ESO ของ UK ร่วมกับ Open Climate Fix ลดความผิดพลาดในการพยากรณ์พลังงานแสงอาทิตย์ลงครึ่งหนึ่ง CATL เจ้าตลาดแบตเตอรี่ EV ใช้ AI ลดเวลาคัดกรองวัสดุลงได้ 100 เท่า และ Didi Chuxing ใช้ AI จัดเส้นทางช่วยลดการปล่อยคาร์บอนต่อทริปได้เฉลี่ย 16%

ฝั่งเนื้อสัตว์และนมแย่ที่สุด เพราะเงินทุนที่ไหลเข้าธุรกิจเนื้อเพาะเลี้ยง (cultivated meat) ลดจากจุดสูงสุด 989 ล้านดอลลาร์ในปี 2021 เหลือแค่ราว 83 ล้านดอลลาร์เมื่อปีก่อน

ที่น่าห่วงกว่านั้นคือบริษัทน้ำมันและก๊าซก็สนใจใช้ AI เพิ่มการผลิตเชื้อเพลิงฟอสซิลเหมือนกัน ขณะที่ดาต้าเซ็นเตอร์ที่รัน AI เองก็ทำให้การใช้พลังงานพุ่งจนบริษัทเทคยักษ์อย่าง Microsoft และ Google หลุดเป้าหมายด้าน climate ของตัวเอง โดย IEA คาดว่า emissions จากดาต้าเซ็นเตอร์ทั่วโลกอาจเกิน 300 ล้านตันต่อปีภายในปี 2035