นักวิทยาศาสตร์ทำแผนที่ฝนฟอร์มาลดีไฮด์โบราณบนดาวอังคาร ช่วยหาจุดค้นหาสิ่งมีชีวิต

นักวิทยาศาสตร์ยอมรับกันแล้วว่าดาวอังคารเมื่อ 3,500-4,100 ล้านปีก่อน ช่วงยุค Noachian และ Hesperian เคยอุ่นและเปียกกว่าทุกวันนี้มาก หลักฐานจากยาน Viking 1, Viking 2, Curiosity และ Perseverance ยืนยันเรื่องนี้ชัดเจน

คำถามคือดาวอังคารตอนนั้นเคยมีสิ่งมีชีวิตแบบจุลชีพหรือไม่ ทีมวิจัยนำโดย Dr. Shungo Koyama จาก Institute of Science Tokyo จึงสร้างแผนที่โลกของดาวอังคารขึ้นมา เพื่อดูว่าฝนโบราณเคยพาโมเลกุลฟอร์มาลดีไฮด์ (H2CO) ไปตกที่จุดไหนบ้าง

ฟอร์มาลดีไฮด์สำคัญเพราะเมื่อรวมกับน้ำ มันทำหน้าที่เป็นสารตั้งต้นให้เกิดปฏิกิริยาเคมีที่ผลิตน้ำตาล กรดอะมิโน และโมเลกุลอินทรีย์ซับซ้อนอื่นๆ ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของสิ่งมีชีวิต

ทีมวิจัยจำลองสภาพอุณหภูมิ ไอน้ำ ความดันอากาศ และแสง UV ในยุคนั้น พบว่าแสง UV ทำให้น้ำแตกตัวในชั้นบรรยากาศดาวอังคาร ปลดปล่อยไฮโดรเจนที่ไวต่อปฏิกิริยาออกมาสร้างฟอร์มาลดีไฮด์ ก่อนตกลงสู่พื้นผิวพร้อมฝน

ผลจากแผนที่พบว่าพื้นที่ภูเขาอย่าง Tharsis และ Elysium ได้รับฟอร์มาลดีไฮด์มากถึงราว 10 เท่าของค่าเฉลี่ยทั่วโลก Dr. Koyama บอกว่าการเทียบแผนที่นี้กับข้อมูลจากยานสำรวจ จะช่วยทดสอบได้ว่าพื้นที่ที่ได้รับ H2CO มากกว่า เอื้อต่อปฏิกิริยาเคมีที่นำไปสู่ชีวิตยุคแรกมากกว่าหรือไม่ และถ้ายืนยันได้ แผนที่นี้จะช่วยชี้เป้าภารกิจสำรวจดาวอังคารในอนาคต

งานวิจัยนี้ยังไม่บอกว่าปัจจุบันเหลือฟอร์มาลดีไฮด์อยู่บนพื้นผิวดาวอังคารมากแค่ไหน แต่ก็ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์เข้าใจว่าเคมีอินทรีย์บนดาวอังคารพัฒนาไปอย่างไรเมื่อหลายพันล้านปีก่อน ซึ่งอาจเป็นประโยชน์ต่อการวางแผนภารกิจค้นหาหลักฐานชีวิตในอนาคต