นักดาราศาสตร์ยืนยัน microblazar ตัวแรกในทางช้างเผือก ชื่อ IRAS 18293−0941

นักดาราศาสตร์ยืนยันการค้นพบ microblazar ตัวแรกเท่าที่เคยตรวจพบ ชื่อ IRAS 18293−0941 อยู่ในกลุ่มดาว Scutum ห่างจากโลกประมาณ 11,700 ปีแสง งานวิจัยนี้ตีพิมพ์ในวารสาร Astronomy and Astrophysics นำโดย Jose Marti จาก University of Jaén ในสเปน

microblazar เป็นเวอร์ชันจิ๋วของ blazar ที่ปกติมาจากหลุมดำมวลยิ่งยวดในกาแล็กซีอื่น แต่ตัวนี้เกิดจากหลุมดำมวลระดับดาวฤกษ์ขนาดราว 10 เท่าดวงอาทิตย์ในทางช้างเผือกเราเอง จับคู่กับดาวยักษ์หรือดาวซูเปอร์ไจแอนท์สีน้ำเงิน และปล่อยไอพ่นพลังงานสูงออกมาสองทาง โดยทางหนึ่งพุ่งตรงมาทางโลก จึงทำให้มองเห็นเป็น microblazar ได้

จุดที่ทำให้เรื่องนี้น่าสนใจคือไอพ่นอีกด้านพุ่งไปชนกับเมฆโมเลกุลที่กำลังก่อตัวเป็นดาว เกิดเป็นจุดร้อนชนิดที่ไม่ได้มาจากดาว (non-thermal hotspot) นักวิจัยระบุว่าพลังไอพ่นและกิจกรรมที่ต่อเนื่องของระบบนี้อาจเร่งอนุภาคให้มีพลังงานสูงถึงระดับ PeV ซึ่งเป็นพลังงานสูงสุดที่เคยตรวจพบในทางช้างเผือก แต่ก่อนหน้านี้ยังหาต้นตอไม่ได้

ทีมวิจัยใช้กล้องโทรทรรศน์หลายตัวร่วมกัน เช่น MeerKAT และ VLA รวมถึงเครื่องมือตรวจรังสีเอกซ์เพื่อยืนยันผล Jakob van den Eijnden จาก University of Amsterdam ผู้ร่วมวิจัยบอกว่า

การค้นพบนี้แสดงให้เห็นพลังของการศึกษาเอกภพด้วยกล้องโทรทรรศน์หลายชนิดพร้อมกัน เพราะกล้องตัวเดียวไม่สามารถบอกเรื่องราวทั้งหมดได้ มันเป็นตัวอย่างที่ดีของการทำงานร่วมกันระดับนานาชาติที่เป็นหัวใจของดาราศาสตร์สมัยใหม่

ทีมวิจัยวางแผนศึกษาจุดที่ไอพ่นชนกับเมฆโมเลกุลเพิ่มเติม เพื่อทำความเข้าใจว่าสิ่งนี้ส่งผลต่อการก่อตัวของดาวฤกษ์และโครงสร้างของกาแล็กซีอย่างทางช้างเผือกอย่างไร